Cendere Köprüsü

Nemrut Dağı Milli Parkı Gezi Rehberi

Nemrut Dağı Milli Parkı Gezisi

Ölmeden önce yapılması gerekenler listemde bulunan eşsiz güzellikteki Nemrut Dağı‘nda güneşin doğuşuna şahitlik etmek benim hayallerimden biriydi. Gelin hep beraber şahitlik ettiğim bu güzel ana ve Nemrut Dağı Milli Parkı ‘nda gezime dair notlarıma birlikte bakalım.

Nemrut Dağı Milli Parkı

Orman ve Su işleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bünyesindeki Nemrut Dağı Milli Parkı, yakın çevresi için fiziksel ve sosyal anlamda bir eşik niteliğinde. Bu sebeple milli parkın bulunduğu bölge içinde hiçbir yerleşim birimi bulunmuyor, sosyal hayat milli parkın yakın çevresinde devam ediyor. Nemrut Dağı 1987’de UNESCO tarafından Dünya mirası alanı ilan edilmiş. 1988 yılında ise milli park sahası ilan edilmiş. Nemrut Dağı Milli Parkı 2150 m yüksekliği ile dünyanın en yüksek açık hava müzesi.

Güneydoğu Anadolu’da Güneydoğu Toroslar ile Fırat Nehri arasında kalan, batıdan Kilikia, kuzeyden Kapodokia ile sınırlı bir bölgede kurulan Kommagene Krallığı,  Asur ve Hitit egemenliklerinde yaşamış. Asur kaynaklarında Krallığın adı, Geç Hitit Dönemi’nde “Kummuh” olarak geçiyor. Büyük İskender’den sonra Selefkiler’in egemenliğinde kalmış. MÖ 162 yılında Mithridathes Kalinikos tarafından bağımsız bir devlet olarak kurulmuş. Mithridathes, ataları olan Persleri, Makedonları ve bölgedeki diğer toplulukları bir araya getirerek kurduğu bu güçlü devlete Grekçe “Genler Topluluğu” anlamına gelen Kommagene adını vermiştir. Krallığın ilk merkezi Arsameia olup, başkenti Samosata (Samsat).

Tarihi ve görsel potansiyeli açısından Cendere Köprüsü, Eski Kahta Kalesi, Arsamia, Karakuş Tümülüsü  milli park içerisinde bulunan önemli alanlar.

Nemrut Dağı Ulaşım

Benim gezimin 2.durağı olan Nemrut Dağı’na bir çok yerden rahatlıkla ulaşım sağlayabilirsiniz. Ben buraya Gaziantep üzerinden otobüsle geldim.

Gaziantep otogarından öncelikle Adıyaman Minibüslerine bindim. Yarım saatte bir kalkan Yaman Tur’un minibüsleri ile 2,5 saat Adıyaman’a varılabiliyor. Bilet ücreti 27 TL. Adıyaman otogarından indikten sonrada Kahta minibüslerine binmeniz gerekiyor. Bilet ücreti 6 TL. Bu yolculukta yaklaşık yarım saat sürüyor. Ben güneşin doğuşunu izlemeye gideceğim için akşamdan Kahta’ya geçip otelde konaklamayı seçtim.

Nemrut yolu Karadut köyüne kadar asfalt, daha sonrasında ise kilitli parke taşından oluşuyor. Bölgeye gelen turistlerin büyük bölümü turlarla, diğerleri de özel araçla ulaşım sağlıyor. Özel araçlarıyla bölgeye gelenlerin, tırmanışa uygun araçları tercih etmesi gerekiyor. Araç kiralamak isteyenler, Adıyaman merkezi ve Kahta ilçesindeki kiralama firmalarıyla görüşebilir.

Araçınız yoksa Kahta ilçesinden kalkan günübirlik turlar ile rahatlıkla ulaşabilirsiniz.

Nemrut Dağı Milli Parkı Gezilecek Yerler

Nemrut Dağı Tümülüsü

Kimilerine göre Nemrut Dağı dünyanın 8.harikası olarak anılıyor. Tescilli olmazsa kesinlikle dünya üzerinde güneşin doğuşunu izleyebileceğiniz ilk 5 içinde diyebilirim. Güneşin doğuşunu izlemek bir o kadar güzel olsada biraz zahmetli. Mutlaka geceden Kahta’ya gelmelisiniz ve mümkün olduğunca erken uyumaya çalışmalısınız.

Kaldığım otelin Nemrut Dağı turu ile gittiğim için bu konu gece vakti uğraşmak zorunda kalmadım. Gece 2:3o gibi uyandım ve 3 gibi dağa doğru yola koyulduk. Yarı uykulu gözlerimi açamadığım için ne kadar sürdü bilemiyorum ama 4 civarı dağa çıkılacak tesisin olduğu bölgeye gelmiştik. Burada araçtan inip bizi yukarı çıkaracak servisi bekledik. Burada önemli bir bilgi vermek gerekirse, servislere binerken kesinlikle sıra gözetilmediği. Kalabalıktan sanırım 5.araça ancak binebilmiştik.  İndikten sonra 25-30 dakika birazı taş merdiven ve bir yerden sonra mıcırlı bir patika ile devam ediyor.  Hava karanlık ama yavaştan gün ışımaya başlıyor. Sonunda yol bitti ve Doğu terasına varmış olduk.

Güneş benim gittiğim gün 05:13’te doğuyordu. Yaklaşık 40-45 dakika kadar güneşin doğuşunu tepeden seyrettik. Ve o eşsiz ana tanıklık ediyor olmanın nasıl bir his olduğunu tarif edemem. Güneş ufaktan yavaş yavaş tüm ihtişamı gökyüzünde yerini almak için hareket etti.

Doğu terasınada fotoğrafları çekip batı terasına doğru yürümeye başladık. Henüz buraya güneş vurmadığı için öbür yüzdeki gibi renkli fotoğraflar çekemedim. Bütün hepsi bitip tesislerin olduğu yere döndüğümüzde saat 6 civarı olmuştu.

Nemrut Dağı Doğu Terası 🌅

Nemrut Dağı Doğu Terası

Güneşin doğuşunun izlendiği Doğu Terasında yaklaşık 10 metre yüksekliğindeki tahtlar üzerinde sıralar halinde oturmuş dev kral ve tanrı heykelleri bulunuyor. Heykellerin yüzleri güneşe doğru bakıyor. Bu terasta sırasıyla Kommagene Krallığının gökyüzü hakimiyetini temsil eden koruyucu kartal, krallığın yeryüzü hakimiyetini temsil eden koruyucu aslan, Kommagene Kralı I. Antiochos, Kommagene- (Tyche), Zeus – Oromastes, Apollon- Mithras ve Herakles- Artagnes heykelleri bulunuyor. Terasın kuzey ve güneyinde Kommagene Krallığının Pers soyuna ait krallarının kabartma stelleri bulunuyor. Yine bu terasta heykellerin önünde ateş sunağı (Altar) ve onun yanında oturur biçimde bir aslan heykeli bulunuyor.

Nemrut Dağı Batı Terası

Nemrut Dağı Batı Terası

Nemrut Dağı Batı Terası Doğu Teras’ta olduğu gibi tahtlarında oturan dev tanrı heykelleri ile birlikte Kommagene Kralı I. Antiochos’un heykeli ve tanrılarla tokalaşma kabartmaları yer alıyor. Ayrıca teras etrafında Kommagene Krallığının Makedon soyuna ait krallarının kabartma stelleri bulunuyor. Kumtaşından olan bu kabartmalar doğa şartlarından etkilendiği için 2003 yılında kuzey terasta yapılan geçici restorasyonla evine taşınmış. Bu kabartmalar ile birlikte aslan horoskop kabartması da bulunuyor. Aslan kabartması üzerinde yer alan ay ve yıldızlardan Milattan önce 7 Temmuz 62 tarihi bulunuyor. Bu tarih Kral I. Antiochos’un tahta çıkış tarihidir. Nemrut’ta güneşin batımı bu terastan izleniyor.

Nemrut Dağı Önemli Bilgiler

İlk olarak mutlaka yanınıza kalın giyecek kıyafetler alın. Temmuz ayının ortası olmasına rağmen esen rüzgardan gözlerimi açmakta oldukça zorlandım. Kafamımı kapatayım, ellerimimi koruyayım valla şaşırdım. Üzerime sweatshirt ve softshell mont giymiştim. Üst bedenim üşüyor olsada açıkta kalan ellerim fena üşümüştü.

Hayalim güneşin ilk doğuşundan gökyüzündeki yerini alana kadar kameraya kaydetmekti ama rüzgardan tripot ayakta tutamadım.

Servislere bindiğimiz, tesisin olduğu yerde dilerseniz 10 TL battaniye kiralayabiliyorsunuz.

Ve son olarakta yanınıza mutlaka ama mutlaka o güzel manzarada içmek için kahve almayı unutmayın.

Selçuk Köprüsü

Selçuk Köprüsü

Nemrut Dağı‘ndaki gezimiz bittikten sonra araça binip Selçuk Köprüsü‘ne doğru yola çıktık. Romalılar zamanında yapıldığı düşünülen Kahta Çayı üzerinde inşa edilen köprü Memluklüler zamanında restore edildiği için Memlük köprüsü adını almış. Daha sonraları nasıl olmuşsa Şeytan Köprüsü diye de anılmaya başlanmış. Halk arasında adı epey dikkat tepki çekiyor olsa da, köprü etrafındaki kayalık bölümde basamakları andıran yapılar var. Bu basamaklardan çaya inerek su taşınıyormuş. Bazıları bu basamaklara şeytan merdiveni dediği için adı şeytan köprüsüne çıkmış.

Arsemia Ören Yeri

Arsemia Ören Yeri

Arsemia Antik Kenti, Nemrut gezisinde bir başka ören yeri. Kommagene medeniyetinin bir dönem başkentiymiş burası. Kale olarak da adlandırılan Arsemia, savunma amacıyla kullanılmasının yanısıra dini amaçlı tüneller kazmak için de kullanılmış.

Arsemia’ya doğru çıkarken, kullanılan dar patika yolu üzerinde bir heykel ve su sarnıcına rastlanıyor. Yukarı doğru devam ettiğinizde Arsemia’da, Kommagene Krallığı’nı zirveye taşıyan Kral I. Antiochus’un babası I. Mithridates‘e ait bir mezar bulunuyor. I. Antiochus ise bu mezarın üzerine, Arsemia tarihine ışık tutan Anadolu’nun en büyük Grekçe kitabesini koydurmuş. Bu kitabede de, anıt mezar ile dönemin medeniyeti ile ilgili tarihi bilgiler yer alıyormuş. Arsemia’nın I. Antiochus’un atası Arsames tarafından kurulduğu, bu bölgenin krallığın yazlık başkenti olduğu ve I. Mithridates’in mezarı olduğu, bulunan bilgiler arasında.

1953 yılında Arsemia’ya keşif için giden Alman Arkeolog F. Karl Dörner, zamanla kapanan anıtın bir parçasını görür ve ekibiyle birlikte büyük uğraşlar sonucu anıtı tamamen ortaya çıkarır. Yazıtın bulunduğu yerden itibaren 158 metre derine inen bir tüneli keşfeder.
Önemli olan bir başka bulgu ise Herkül’ün, kendisini tanrı katında gören I. Antiochus ile tokalaşma sahnesinin bulunduğu kabartma. I. Antiochus, sivri uçlu kral tacı ile, Herkül ise sakalı ve elindeki sopasıyla bilinir. Antiochus, burada yarı tanrı olan Herkül ile aynı boyda yapılmış, hatta kafasına taktığı taç ile kendisini ondan üstün kılmıştır. Herkülü üzerinde adeta bir fakir gibi tamamen çıplak yaptırmış, kendisini de gücün ve zenginliğin simgesi olan pelerinleri de kat kat giymiş şekilde tasvir etmiştir. Kommagene krallarının yazlık olarak kullandığı Arsemia Antik Kenti’nden günümüze bu eserlerden başka bir şey kalmamış.

Eski Kahta Kalesi

Eski Kahta Kalesi

Nemrut Dağı Tur güzergahında olan Eski Kahta kalesi üç önemli medeniyetin izlerini taşıyor. Kommagene’liler döneminde yazlık başkent olan Arsameia ile birlikte önemli bir idare merkezi, kale olarak inşa edilmiş, Roma’lılar döneminde geliştirilerek konumu devam ettirilmiştir. 1260’larda Memlukların bölgeye hakim olmasıyla kale restore edilmiş ve bugünkü son şekli verilmiştir. Eski Kahta ‘nın Cumhuriyet dönemine kadar ilçe merkezi olarak Elazığ’a (Memuret-ül Aziz) bağlı kalması kalenin 1926‘ lara kadar kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Kalede su yolları, sarnıç, zindan, dükkanlar, ibadet mekanları ve geniş odalar bulunmaktadır. 1970’lerde kazı ve kısmi restoresi yapılan kale için yeni bir restorasyon proje başlatılmış.

Cendere Köprüsü

Cendere Köprüsü

Adıyaman’da Cendere çayı üzerinde yer alan ve dünyanın hâlen kullanılmakta olan en eski köprülerinden biri olarak anılan tarihi köprü. Adıyaman’a 55 km mesafede, bugün Eskikale olarak bilinen bir antik yerleşim bölgesinde bulunuyor.Cendere KöprüsüRoma Köprüsü veya Septimius Severus Köprüsü olarak da bilinir. Köprü muhteşem bir kanyondan akan çayın iki tarafını birleştirdiği için bu isim verilmiş.

Köprünün üstündeki Latince bir yazıttan anlaşıldığına göre Roma İmparatoru Septimius Severus (193-211), karısı ve oğulları adına yaptırılmıştır. Orjinalinde 4 korint sütun bulunduğu Kahta tarafındaki ikisinin Septimius Severus ve eşine, Sincik tarafındaki ikisinin ise oğullarına adandığı biliniyor. Ancak oğullardan Geta`ya ait olan sütun, onu öldüren ve kardeşine ait her şeyi yok etmek isteyen Caracalla adlı kardeş tarafından yıktırılmış.

Köprü 1997`de bakımdan geçmiş ve üzerinden 5 ton ağırlığa kadar olan taşıtların geçmesine izin veriliyor. 500 metre doğusuna yeni bir köprü daha yapılmıştır.

Karakuş Tümülüsü

Karakuş Tümülüsü

Karakuş Tümülüsü Adıyaman Kahta ilçesi sınırları içinde yer alan Kommagene Krallık ailesinin kadınlarına ait bir anıt mezar. Tümülüsün üzeri çay taşlarının yığılmasıyla oluşmuş. Yaklaşık 20 metre yüksekliğindeki tümülüsün güneyinde dikili bulunan sütun üzerindeki kartal heykelinden dolayı yöre halkı tarafından karakuş olarak anılmış ve literatüre bu isimle girmiş.

Tümülüsün doğusunda iki adet yaklaşık 10 metre yüksekliğinde sütun bulunuyor. Bir sütun üzerinde boğa, diğer sütun üzerinde ise aslan heykeli motifi bulunmaktaydı. Ancak günümüzde sadece boğa motifi durmakta onun da baş kısmı yok olmuş.

Tümülüsün batısında ise Kommagene kralı I. Antiochos’un (MÖ 69 – 36) oğlu Kral II. Mithridates’in (MÖ. 36-20) kız kardeşi Laodike ile tokalaşma kabartması yer alır. Sütun üzerindeki yazıttan anıt mezarın Kral Antiochos’un eşi İsias, kızı Antiochis ve torunu Aka’ya ait olduğu anlaşılıyor.

Kahta Konaklama

Kahta ilçesinden konaklama için fazla alternatif bulunmuyor diyebilirim. Öncelikle kendi kaldığım Kommagene Otel’den bahsedeyim. Öncelikle tercih etme nedenim Nemrut turunu onların düzenlediği turla yapmış olman ve ilçe minibüsünün otelin önünde geçiyor olması. Çalışanları oldukça ilgililer. Eski bir binayı dekore ederek otele çevirmişler. Beklentiniz çok yüksek olmasın. Sizde tercih etmek isterseniz bilgilerini buraya bırakıyorum. nemrut dağı milli parkı

Websitesi:Kommagene Otel  Adres:Yavuz Selim Mahellesi, M. Kemal Cad. No:3, 02400 / KAHTA Tel:0416 725 97 26

Diğer iki alternatif ise Çeşme Pansiyon ve Euphrat Otel’dir. İkisininde Kahta merkezde olmadığını söylememde fayda var.

Hayatımdaki kesinlikle en güzel deneyimlerden biriydi diyebilirim. Umarım sizlerde gitme fırsatı bulabilirsiniz.

Seyahatle kalın..

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir